شرایط لازم برای ثبت عمل حقوقی از طریق قرارداد یکسان

شرایط لازم برای ثبت عمل حقوقی از طریق قرارداد یکسان

به منظور ثبت هرگونه معامله از طریق «قرارداد یکسان» در سامانه مربوط، تحقق شرایط زیر الزامی است:

1- رسمی بودن سند مالکیت

ملک موضوع معامله باید دارای سند رسمی مالکیت صادره از مراجع ذی‌صلاح باشد.

2- احراز هویت الکترونیکی طرفین

هویت کلیه طرفین معامله باید از طریق امضای الکترونیکی معتبر و مطابق ضوابط سامانه احراز شود.

3- حضور و تصدیق الکترونیکی شهود

حضور حداقل دو نفر شاهد که هویت آنان از طریق تصدیق الکترونیکی مورد تأیید قرار گیرد، ضروری است.

4- تأیید امکان انجام معامله توسط سامانه

سامانه باید امکان قانونی انجام معامله را تأیید نماید؛ از جمله عدم بازداشت ملک و عدم وجود ممنوعیت قانونی برای انجام معامله توسط طرفین.

تبصره: ثبت اولیه قرارداد یکسان در سامانه، مستلزم مراجعه به دفتر اسناد رسمی نیست؛ لکن جهت تکمیل فرآیند حقوقی و رفع محدودیت‌های مقرر، مراجعه بعدی به دفترخانه اسناد رسمی الزامی خواهد بود.

مفاد الزامی در قراردادهای یکسان (موضوع ماده ۱۵)

قراردادهای یکسان باید به‌طور صریح و الزام‌آور، مشتمل بر موارد زیر باشند:

1- الزام به مراجعه به دفتر اسناد رسمی

تصریح گردد که طرفین مکلف‌اند حداکثر ظرف مدت سه ماه از تاریخ ثبت قرارداد در سامانه، جهت ادامه تشریفات قانونی و رفع محدودیت‌های بعدی، به دفتر اسناد رسمی مراجعه نمایند.

2- ممنوعیت انجام اعمال حقوقی ناقل

قید شود که منتقل‌الیه (اعم از خریدار، مستأجر و نظایر آن) تا پیش از مراجعه به دفتر اسناد رسمی و انجام اقدامات قانونی لازم، حق انجام هیچ‌گونه عمل حقوقی ناقل یا تعهدآور نسبت به ملک مورد معامله، از قبیل انتقال، فروش مجدد یا اجاره، را نخواهد داشت.

3- تعیین وضعیت قرارداد در صورت عدم مراجعه

در قرارداد، سازوکار مشخصی پیش‌بینی شود تا در صورت عدم مراجعه طرفین به دفتر اسناد رسمی ظرف شش ماه از موعد مقرر، تکلیف قرارداد از حیث فسخ، بطلان یا سایر آثار حقوقی تعیین گردد.

معاملات خارج از شمول قرارداد یکسان (موضوع ماده ۱۶)

بر اساس مقررات ماده ۱۶، ثبت برخی اعمال حقوقی صرفاً در صلاحیت دفاتر اسناد رسمی بوده و امکان ثبت آن‌ها از طریق قرارداد یکسان وجود ندارد. این موارد عبارت‌اند از:

1- قراردادهای غیرمعوض

از قبیل هبه و سایر عقود رایگان.

2- املاک بازداشتی

املاکی که به موجب دستور مراجع قضایی یا قانونی در توقیف یا بازداشت قرار دارند.

3- معاملات با نمایندگی قانونی

معاملاتی که در آن یک یا هر دو طرف معامله، به‌عنوان ولی، وصی، وکیل، قیم یا نماینده قانونی اقدام می‌کنند.

4- اشخاص کمتر از هجده سال تمام

معاملاتی که یکی از طرفین یا هر دو، به سن ۱۸ سال تمام نرسیده باشند.

5- اشخاص حقوقی (به‌طور موقت)

تا زمان فراهم شدن زیرساخت‌های لازم جهت استعلام برخط سمت و حدود اختیارات نمایندگان اشخاص حقوقی، استفاده از قرارداد یکسان برای این اشخاص مجاز نخواهد بود.

6- املاک در رهن بدون اذن مرتهن

در صورتی که ملک در رهن باشد و انجام معامله منوط به اجازه مرتهن (نظیر بانک) گردد، ثبت قرارداد یکسان صرفاً با تأیید الکترونیکی مرتهن در سامانه امکان‌پذیر خواهد بود.