نکات مهم در نوشتن قولنامه خرید خودرو؛ راهنمای کامل خریدار و فروشنده
خرید و فروش خودرو یکی از معاملات رایج است که اگر بدون تنظیم دقیق قرارداد انجام شود، ممکن است خریدار یا فروشنده را با مشکلات حقوقی مختلفی مواجه کند. اختلاف درباره مبلغ معامله، زمان تحویل خودرو، پرداخت خلافی، تعویض پلاک، وجود عیب در خودرو یا حتی خودداری یکی از طرفین از انجام تعهدات، از جمله مشکلاتی است که میتوان با تنظیم صحیح قولنامه خرید خودرو احتمال وقوع آنها را کاهش داد.
به همین دلیل، آشنایی با نکات مهم در نوشتن قولنامه خرید خودرو هم برای خریدار و هم برای فروشنده اهمیت زیادی دارد. در این مطلب مهمترین مواردی را که هنگام تنظیم قرارداد خرید و فروش خودرو باید در نظر بگیرید، بررسی میکنیم.
قولنامه خرید خودرو چیست؟
در عرف، به قراردادی که میان خریدار و فروشنده برای خرید و فروش خودرو تنظیم میشود، «قولنامه خودرو» گفته میشود. البته بسته به محتوای سند، ممکن است آنچه طرفین قولنامه مینامند، از نظر حقوقی صرفاً یک وعده انجام معامله نباشد و خودِ قرارداد خرید و فروش و ایجادکننده تعهدات الزامآور باشد.
به همین دلیل، عنوانی که بالای برگه نوشته میشود بهتنهایی تعیینکننده نیست و مفاد قرارداد و قصد واقعی طرفین اهمیت زیادی دارد.
هرچه اطلاعات خودرو، مبلغ، نحوه پرداخت، زمان تحویل و تعهدات طرفین دقیقتر نوشته شود، احتمال ایجاد اختلاف در آینده کمتر خواهد شد.
در قولنامه خرید خودرو چه مواردی باید نوشته شود؟
مشخصات کامل خریدار و فروشنده
اولین نکته، ثبت دقیق مشخصات طرفین معامله است. بهتر است مواردی مانند نام و نام خانوادگی، نام پدر، شماره ملی، شماره شناسنامه، تاریخ تولد، شماره تماس و نشانی طرفین در قرارداد درج شود.
اطلاعات نوشتهشده باید با مدارک هویتی طرفین تطبیق داده شود.
اگر شخصی به نمایندگی یا وکالت از مالک خودرو معامله میکند، خریدار باید حدود اختیارات او را نیز بررسی کند. صرف در اختیار داشتن خودرو یا مدارک آن الزاماً به معنی داشتن اختیار قانونی برای فروش نیست.
مشخصات خودرو را دقیق بنویسید
یکی از مهمترین بخشهای قولنامه خرید خودرو، مشخصات مورد معامله است. مشخصات خودرو نباید فقط به نام برند و مدل محدود شود.
بهتر است اطلاعاتی مانند موارد زیر در قرارداد درج شود:
- نوع و مدل خودرو
- سال ساخت
- رنگ
- شماره پلاک
- شماره شاسی (VIN)
- شماره موتور
- شماره بدنه در صورت لزوم
- میزان کارکرد اعلامشده
- وضعیت کلی خودرو
- تجهیزات و لوازم همراه خودرو
تمام اطلاعات باید تا حد امکان با اسناد و مشخصات واقعی خودرو تطبیق داده شوند.
مبلغ معامله را به عدد و حروف درج کنید
قیمت نهایی خودرو باید کاملاً مشخص باشد. بهتر است مبلغ معامله هم به عدد و هم به حروف نوشته شود تا احتمال اختلاف یا دستکاری کاهش پیدا کند.
برای مثال، اگر بخشی از مبلغ هنگام تنظیم قرارداد و بخش دیگری هنگام تعویض پلاک پرداخت میشود، باید مبلغ هر مرحله و زمان پرداخت آن جداگانه مشخص شود.
نحوه پرداخت وجه را مشخص کنید
صرف نوشتن قیمت خودرو کافی نیست. نحوه پرداخت نیز اهمیت زیادی دارد.
اگر پرداخت از طریق انتقال بانکی، چک یا روش دیگری انجام میشود، اطلاعات مربوط به پرداخت باید در قرارداد یا رسیدهای مرتبط ثبت شود.
در پرداخت با چک، درج مشخصات چک، مبلغ، تاریخ و اطلاعات مربوط به آن میتواند از اختلافات بعدی جلوگیری کند.
زمان و محل تحویل خودرو را بنویسید
در قولنامه مشخص کنید خودرو چه زمانی و در چه محلی به خریدار تحویل داده میشود.
همچنین بهتر است وضعیت تحویل مدارک، کلیدها و تجهیزات خودرو نیز مشخص شود. اگر تحویل خودرو پیش از تکمیل فرایند تعویض پلاک انجام میشود، مسئولیتها و تعهدات طرفین در این فاصله باید با دقت بیشتری تعیین شود.
تکلیف تعویض پلاک را روشن کنید
یکی از بخشهای مهم قرارداد، تعیین تاریخ حضور طرفین برای انجام مراحل قانونی و تعویض پلاک خودرو است.
در قرارداد بهتر است تاریخ، محل و تعهد هر یک از طرفین برای حضور و ارائه مدارک مشخص شود.
همچنین میتوان تعیین کرد اگر خریدار یا فروشنده در موعد مقرر برای انجام تعهد خود حاضر نشد، چه ضمانت اجرایی برای این تخلف وجود داشته باشد.
وضعیت خلافی، عوارض و بدهیهای خودرو را مشخص کنید
پیش از معامله باید درباره هزینهها و بدهیهای مرتبط با خودرو توافق شود.
در قرارداد میتوان مشخص کرد پرداخت خلافیها، عوارض و سایر بدهیهای مربوط به دوره قبل از تحویل یا انتقال بر عهده چه کسی است.
هرچه این موضوع شفافتر باشد، احتمال اختلاف در زمان تعویض پلاک یا تسویه حساب کمتر خواهد بود.
سلامت فنی و بدنه خودرو را جدی بگیرید
یکی از اختلافات رایج پس از خرید خودرو مربوط به وضعیت فنی، تصادف، رنگشدگی یا ایرادات پنهان خودرو است.
خریدار بهتر است پیش از نهایی کردن معامله، خودرو را از نظر فنی و بدنه توسط کارشناس بررسی کند.
در صورت وجود ایراد، تصادف، تعویض قطعه، رنگشدگی یا نقص مهم، بهتر است موضوع صریحاً در قرارداد ذکر شود.
عبارتهای کلی مانند «خریدار خودرو را رؤیت کرد» همیشه برای پوشش تمام اختلافات احتمالی کافی نیستند.
کارکرد خودرو را در قرارداد ثبت کنید
کیلومتر خودرو میتواند بر قیمت آن اثر قابل توجهی داشته باشد. بنابراین بهتر است میزان کارکرد خودرو در زمان معامله در قرارداد درج شود.
اگر فروشنده درباره میزان کارکرد یا وضعیت خاصی از خودرو اظهاری دارد که برای خریدار در تصمیمگیری مهم است، بهتر است همان موضوع بهصورت مکتوب در قرارداد ثبت شود.
هنگام خرید خودرو چه مدارکی را بررسی کنیم؟
خریدار نباید صرفاً به توضیحات فروشنده اکتفا کند. مدارک و اطلاعات مرتبط با خودرو باید با دقت بررسی شوند.
اطلاعات هویتی فروشنده، مدارک خودرو، شماره شاسی و موتور، وضعیت پلاک و سایر مدارک مرتبط با معامله باید با یکدیگر تطبیق داشته باشند.
در صورت وجود هرگونه مغایرت، بهتر است قبل از پرداخت وجه و امضای نهایی قرارداد، موضوع روشن شود.
