اصول چهارگانه اخلاق پزشکی
۱. احترام به بیمار و استقلال او در درمان
این اصل میگوید بیمار حق دارد درباره بدن و درمان خودش تصمیم بگیرد.
پزشک نباید بدون توضیح یا برخلاف خواست بیمار اقدامی انجام دهد، مگر در شرایط اورژانسی که جان بیمار در خطر است.
برای تهیه کارگاه تخصصی حقوق پزشکی کلیک کنید
رضایت آگاهانه یعنی:
- پزشک باید بیماری، روش درمان، فواید، عوارض و جایگزینها را توضیح دهد
- بیمار با آگاهی کامل و بدون اجبار تصمیم بگیرد
📌 مثال:
اگر بیماری پس از شنیدن توضیحات، نخواهد جراحی شود، پزشک باید به تصمیم او احترام بگذارد—even اگر پزشک معتقد باشد جراحی بهترین گزینه است.
۲. عدالت در برخورد با بیماران
این اصل بر برابری و انصاف تأکید دارد.
پزشک نباید بین بیماران تبعیض قائل شود؛ نه بر اساس پول، ظاهر، مذهب، جنسیت، قومیت یا موقعیت اجتماعی.
عدالت یعنی:
- همه بیماران دسترسی برابر به مراقبت داشته باشند
- کیفیت درمان برای همه یکسان باشد
📌 مثال:
پزشک نباید بیماری را فقط به دلیل فقیر بودن یا ظاهر نامناسب، دیرتر و با بیتوجهی معاینه کند.
۳. سودرسانی و عمل به نفع بیمار
در این اصل، پزشک موظف است بهترین اقدام ممکن را برای بهبود بیمار انجام دهد.
تمام تصمیمها باید با هدف کمک، درمان و افزایش کیفیت زندگی بیمار باشد.
این اصل شامل:
- انتخاب مؤثرترین درمان
- توجه به نیازهای جسمی و روانی بیمار
- دلسوزی و مراقبت حرفهای
📌 مثال:
پزشک باید درمانی را انتخاب کند که بیشترین فایده و کمترین عارضه را برای بیمار داشته باشد، نه درمانی که فقط راحتتر یا سودآورتر است.
۴. عدم ضرر رساندن به بیمار
این اصل میگوید: «اول، آسیب نزن»
پزشک نباید اقدامی انجام دهد که احتمال آسیب آن بیش از فایدهاش باشد.
شامل:
- پرهیز از درمانهای غیرضروری
- جلوگیری از اشتباهات پزشکی
- ارجاع بیمار در صورت نداشتن مهارت کافی
📌 مثال:
اگر پزشکی در انجام یک عمل مهارت ندارد، اخلاقیتر است که بیمار را به متخصص ارجاع دهد تا اینکه خودش ریسک کند.
