خطاهای پزشکی در قانون مجازات اسلامی

خطاهای پزشکی و تطبیق مقررات حرفه‌ای با قانون مجازات اسلامی

در پرونده‌های پزشکی، یکی از مهم‌ترین مسائل تطبیق رفتار و عملکرد پزشک با قانون مجازات اسلامی و مقررات اخلاق حرفه‌ای است.

نکته اساسی این است که فاصله چشمگیری میان مقررات اخلاق پزشکی و مقررات قانونی وجود ندارد؛ چه در ایران و چه در سایر کشورها. بنابراین، هر موضوع اخلاقی معمولاً دارای پشتوانه و معادل قانونی نیز هست.

برای تهیه کارگاه تخصصی حقوق پزشکی کلیک کنید

مثال: رازداری پزشکی

اگرچه یک اصل اخلاقی حرفه‌ای است، اما قانون نیز آن را الزام‌آور می‌داند و برای نقض آن مجازات تعیین کرده است.

برای مرور مقررات حرفه‌ای، کتابچه “اخلاق حرفه‌ای پزشکان” منتشر شده توسط سازمان نظام پزشکی، منبع مناسبی است و بخش‌های مرتبط با شکایات بیماران را پوشش می‌دهد.

دسته بندی خطاهای پزشکی در قانون مجازات اسلامی

در قانون مجازات اسلامی، مواردی که در آن‌ها پزشک می‌تواند به‌عنوان متهم شناخته شود، در چند دسته اصلی طبقه‌بندی می‌شوند. در اینجا پنج دسته وجود دارد که مهم‌ترین و کاربردی‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

1. صدور گواهی خلاف واقع

• در پرونده‌های جنایی، این موضوع می‌تواند سرنوشت پرونده را تغییر دهد.
• در مسائل مربوط به وراثت، فوت، یا تعیین علت مرگ نیز گواهی خلاف واقع می‌تواند موجب مسئولیت کیفری پزشک شود.

2. فاش کردن اسرار پزشکی

• از مهم‌ترین اصول اخلاق حرفه‌ای.
• هم در مقررات حرفه‌ای و هم در قانون مجازات اسلامی صراحتاً ممنوع است.
• نقض رازداری پزشکی، هم مسئولیت حرفه‌ای و انتظامی دارد و هم ممکن است موجب مسئولیت کیفری شود.

3. قصور پزشکی

• شامل هرگونه بی‌احتیاطی، بی‌مبالاتی، عدم مهارت لازم یا رعایت نکردن نظامات دولتی است.
• این بخش گسترده‌ترین و شایع‌ترین منبع شکایات پزشکی محسوب می‌شود.

4. عدم اخذ برائت و رضایت

• از مهم‌ترین مباحث اخلاق حرفه‌ای و حقوق پزشکی.
• اخذ رضایت آگاهانه هم وظیفه اخلاقی و هم وظیفه قانونی پزشک است.
• عدم اخذ برائت و رضایت می‌تواند پزشک را در معرض مسئولیت کیفری، حقوقی و انتظامی قرار دهد