انواع عقد صلح به جهت کاربرد آن

انواع عقد صلح به جهت کاربرد آن

عقد صلح چیست؟

عقد صلح یکی از عقود معین در قانون مدنی ایران است که مواد ۷۵۲ تا ۷۷۰ به بیان مقررات آن اختصاص دارد. بر اساس ماده ۷۵۲ قانون مدنی، صلح قراردادی است که برای پایان دادن به اختلافات موجود یا پیشگیری از بروز اختلافات آینده منعقد می‌شود؛ اما کارکرد آن تنها محدود به حل‌وفصل دعوا نیست و می‌تواند وسیله‌ای برای نقل‌وانتقال حقوق یا ایجاد تعهد نیز باشد. به همین دلیل، عقد صلح کاربردی گسترده داشته و حتی می‌تواند جایگزین برخی عقود مانند بیع، اجاره و … شود.

برای تهیه کارگاه عقد صلح کلیک کنید

انواع عقد صلح بر اساس کاربرد

۱. صلح در مقام رفع اختلاف و تنازع

این نوع صلح همان کارکرد کلاسیک و اصلی عقد صلح است.

در این حالت، طرفین برای پایان دادن به یک اختلاف موجود یا جلوگیری از نزاع احتمالی در آینده، توافق خود را در قالب صلح تنظیم می‌کنند.

با تنظیم این قرارداد، دعوا خاتمه یافته و سازش بین طرفین برقرار می‌شود.

نمونه‌های رایج:

• پایان دادن به اختلافات مالی
• حل‌وفصل دعاوی ملکی
• تعیین تکلیف حقوقی میان ورثه یا شرکاء

۲. صلح به‌عنوان وسیله انجام معامله (صلح بدل از عقود دیگر)

در این نوع، صلح برای رفع اختلاف نیست، بلکه به عنوان یک قرارداد مستقل برای انجام معاملات به کار می‌رود.

طرفین گاهی ترجیح می‌دهند معامله‌ای را که ماهیت آن شبیه بیع، اجاره یا… است در قالب «صلح» منعقد کنند تا از یک‌سو به آثار اصلی معامله (مثل انتقال مالکیت) برسند و از سوی دیگر از تشریفات و محدودیت‌های عقود معین رها باشند.

به دلیل انعطاف‌پذیری بالای عقد صلح، از آن برای مقاصد مختلفی استفاده می‌شود، مانند:

• انتقال مالکیت املاک
• واگذاری منافع (مشابه اجاره)
• انتقال حقوق و دعاوی
• توافقات مالی در روابط خانوادگی (به‌جز نکاح)

توجه: تنها عقدی که نمی‌توان به جای آن صلح منعقد کرد عقد نکاح است؛ زیرا دارای آثار و احکام ویژه و مرتبط با نظم عمومی است.

ویژگی‌های مهم عقد صلح

• بسیار منعطف است و می‌تواند جایگزین بسیاری از عقود شود.
• مناسب برای تنظیم توافقات پیچیده میان طرفین است.
• به دلیل این‌که محدودیت‌های اختصاصی عقود معین را ندارد، در معاملات املاک بسیار کاربرد دارد.
• در دعاوی نیز نقش مهمی در سازش و ختم اختلاف ایفا می‌کند.

[gravityform id=”16″ title=”true” description=”true”]